teksty

• Jan Wasiewicz „Usytuowanie metachłopskiego badacza pamięci – próba (auto)refleksji”, w:  „Usytuowania. Praktyki autorefleksji w XX- i XXI-wiecznym dyskursie humanistycznym w kontekście badań postzależnościowych” (seria wydawnicza: Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, tom 11), red. Emilia Kledzik, Małgorzata Zduniak, Universitas, Kraków 2025. LINK
•  Prace Kulturoznawcze, tom 27, nr 4, 2023: „Chłopskie genealogie”, red. Jan Wasiewicz. W numerze m.in. artykuły: Moniki Bobako, „Ludowa historia Polski, czyli jak nie pisać o rasie” oraz Pawła Wiktora Rysia „Czaszki pospólstwa, czaszki »wyższych« klas. O »wielkiej trójcy« dziewiętnastowiecznych francuskich teoretyków rasizmu klasowego i trzech polskich antropologach”. LINK
• Paweł Wiktor Ryś „Błędne utożsamienie – o wątpliwym związku między sarmackim mitem etnogenetycznym a szlacheckim protorasizmem stanowym”, Litteraria Copernicana, nr 1(45), 2023. LINK
• Jan Wasiewicz „Chłopski wóz pod pruskim zaborem. Sprawa Drzymałów”. Le Monde diplomatique. Edycja polska, nr 1, styczeń/luty 2023. LINK  
• Zeszyty Artystyczne, nr 41-42, 2022: „Kongo w P/poznaniu. Kongo w działaniu”, red. Jan Wasiewicz. LINK
• Jan Wasiewicz „Wóz Drzymałów pod szwedzkim zaborem. Transdyscyplinarne badania pamięcioznawcze nad chłopskim dziedzictwem. Księgi wtóre”, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa (seria „Biblioteka »Le Monde diplomatique«”), Warszawa 2023. LINK
• Paweł Wiktor Ryś „Rasizm klasowy i terminy pokrewne. Próba uporządkowania pojęć”, Dyskurs & Dialog, nr 1, 2022. LINK
• Paweł Wiktor Ryś „»Zatem czysta chłopska krew?«. O splocie klasy i »rasy« w »Wirach« Henryka Sienkiewicza”, Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, nr 11, 2022. LINK

wydarzenia

• Panel dyskusyjny „Muśnięcia i ciosy” w ramach XI Kongresu Kultury Regionów „Między tkliwym a dotkliwym” w cyklu „Zmysły z zamysłem” z udziałem Michała Jasieńskiego, Natalii Klamann, Bartłomieja Koszarka, Jacka Siepsiaka SJ i  Jana Wasiewicza, prowadzenie: Małgorzata Broda,   Małopolskie Centrum Kultury Sokół w Nowym Sączu, 23 października 2025. LINK
• Sympozjum „Kwestia chłopska a rasa i kolonializm”,  Wydział Psychologii i Kognitywistyki UAM, 29 września 2025. W sympozjum udział wzięli: Monika Bobako (UAM), Emilia Kledzik (UAM), Adam Leszczyński (SWPS), Michał Rauszer (UW), Paweł Wiktor Ryś (UW), Claudia Snochowska-Gonzalez (PAN), Antonina Tosiek (UAM), Jan Wasiewicz (UAP), Tomasz Wiślicz (PAN). LINK do programu.
• Referat Jana Wasiewicza „Pamięć poddaństwa/pańszczyzny i antyfeudalnego oporu chłopskiego w polityce historycznej Polski Ludowej” na międzynarodowej konferencji naukowej „Wieś w Polsce i w krajach sąsiednich 1944–1989. Społeczeństwo i gospodarka”, Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu, 12-13 czerwca 2025. LINK
• Referat  Jana Wasiewicza „Między »Bartkiem Zwycięzcą« a »Kwiatami i krzemieniami«,  czyli  bajka o tym, jak Sienkiewiczowscy chłopi z ciemnych, bezradnych, niepatriotycznych »kmiotków« stali się opoką polskości” na ogólnopolskiej konferencji naukowej „Historie Henryka Sienkiewicza”, Wydział „Artes Liberales”, Uniwersytet Warszawski,  29–30 maja 2025. LINK
• Wystąpienie Jana Wasiewicza „Kwestia kolonialna i ruch chłopski w II Rzeczypospolitej. Krytyczna analiza dyskursu głównych organów prasowych czołowych partii chłopskich” na spotkaniu seminaryjnym Grupy Badawczej „Genealogie peryferyjnej białości”, 28 kwietnia 2025. LINK
• Wykład gościnny Jana Wasiewicza „»Zwrot ludowy«, opór chłopski a polski podziel(a/o)ny etos” na zaproszenie poznańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego oraz Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu, 25 kwietnia 2025. LINK
• Panel dyskusyjny „SZTUKA O WSI – SZTUKA ZE WSI – SZTUKA WE WSI w kontekście tzw. zwrotu ludowego”. Prowadzenie prof. UAP Jan Wasiewicz oraz dr Justyna Ryczek (UAP). Wydarzenie towarzyszące wystawie „Całkiem zwyczajna wieś” (Galeria Curators’LAB, 17.01–16.02.2025). W panelu udział wzięli: Agnieszka Floryszczak, Ewa Klekot, Małgorzata Myślińska, Daniel Rycharski, Marek Sas, Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, 12 lutego 2025. LINK
• Jan Wasiewicz współ-kuratorem razem z dr Justyną Ryczek (UAP)  wystawy „Całkiem zwyczajna wieś”, osoby artystyczne: Małgorzata Mycek, Małgorzata Myślińska, Daniel Rycharski i Michał Sierakowski, Galeria Curators’LAB, 17 stycznia – 16 lutego 2025. LINK
• Jan Wasiewicz laureatem konkursu na najlepszą monografię pamięcioznawczą opublikowaną w latach 2022-2023 organizowanego przez przez Polish Memory Studies Group, grupę regionalną Memory Studies Association. Nagrodzona monografia: „Wóz Drzymałów pod szwedzkim zaborem. Transdyscyplinarne badania pamięcioznawcze nad chłopskim dziedzictwem. Księgi wtóre” , Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, (seria „Biblioteka »Le Monde diplomatique«”), Warszawa 2023. LINK
• Referat Jana Wasiewicza  „Zwrot ludowy – komodyfikacja historii, wojna czy praca pamięci? Próba krytyki wewnętrznej w perspektywie teorii postkolonialnej i badań pamięcioznawczych” w ramach ogólnopolskiej konferencji naukowej „Zwrot ludowy – mroczne widmo czy nowa nadzieja?”, organizatorzy: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Instytut Kultury Polskiej, Wydział Historii oraz Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego, 8 listopada 2024. LINK
• Referat Pawła Wiktora Rysia „Zwrot ludowy a problematyka urasowienia podziałów społecznych” w ramach ogólnopolskiej konferencji naukowej „Zwrot ludowy – mroczne widmo czy nowa nadzieja?”, organizatorzy: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Instytut Kultury Polskiej, Wydział Historii oraz Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego, 7 listopada 2024. LINK
• Referat Jana Wasiewicza „The Postcolonial Perspective in the Study of Peasant History. The Colonial Question in the Peasant Press of the Second Polish Republic” na międzynarodowej konferencja naukowej „The Postcolonial Perspective in the Study of Polish History: Benefits, Challenges, Potential”.  Organizator: Instytut Historii i Archiwistyki,  Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej, przy wsparciu Instytutu Pileckiego oraz Narodowego Centrum Nauki, Kraków 23-25 października 2024. LINK
• Referat Jana Wasiewicza „’We’ve Forgotten Nothing…’, Peasant Memory of Serfdom and Enforced Labour in Debates over Land Reform in the Second Polish Republic (1918-1939)” na międzynarodowej konferencji naukowej “14th Genealogies of Memory 2024. Gentry, Nobility and Aristocracy: the Post-Feudal Perspectives”, Organizator: European Network Remembrance and Solidarity | ENRS,  Uniwersytet Warszawski, Warszawa, 25-27 września 2024. LINK
• Spotkanie autorskie wokół książki Jana Wasiewicza „Wóz Drzymałów pod szwedzkim zaborem” w warszawskim oddziale  Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. Prowadzenie: Katarzyna Bielińska,  Połączone Biblioteki WF UW, IFiS PAN i PTF (Biblioteka im. Kazimierza Twardowskiego), Uniwersytet Warszawski, 29 stycznia 2024. LINK
• Referat Jana Wasiewicza “Usytuowanie metachłopskiego badacza pamięci – próba (auto)refleksji” na Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej “Usytuowania. Praktyki autorefleksji w XX- i XXI-wiecznym dyskursie humanistycznym w kontekście badań postzależnościowych”. Organizatorzy: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej, Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, Poznań, 13-14 listopada 2023. LINK
• Referat Jana Wasiewicza “Wóz Drzymałów. Niewykorzystany potencjał miejsca pamięci” na  IV Polskiej Konferencji Pamięcioznawczej “Pamięć w perspektywie postantropocentrycznej”.  Organizatorzy: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Polish Memory Studies Group, Poznań, 12-14 października 2023. LINK
• Wystąpienie Jana Wasiewicza „Polskie projekty kolonialne  a kwestia chłopska” Na spotkaniu seminaryjnym Grupy Badawczej „Genealogie peryferyjnej białości”, 16 sierpnia 2023. LINK
• „Chłopi – Pogaństwo – Bunt”. Spotkanie z Janem Wasiewiczem wokół jego książki „Pamięć – chłopi – bunt. Transdyscyplinarne badania nad chłopskim dziedzictwem Historia pamięci pierwszego powstania ludowego na ziemiach polskich”. Książka ukazała się w serii Biblioteki „Le Monde diplomatique” nakładem Instytutu Wydawniczego „Książka i Prasa” ( Warszawa 2021), Wolna Biblioteka, Wrocław, 28 marca 2023. LINK
• Wykład gościnny Jana Wasiewicza „O co chodzi w tzw. zwrocie ludowym? Współczesne transfiguracje i rewizje chłopskiego doświadczenia”, Akademia Sztuki w Szczecinie, 13 stycznia 2023. LINK
• Referat Pawła Wiktora Rysia „»Rasa przeżyta«. Obraz arystokracji w twórczości Henryka Sienkiewicza” na ogólnopolskiej konferencji naukowej „Choroby Sienkiewicza”, organizator: Wydział „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 25 listopada 2022. LINK
• Wykład gościnny Jana Wasiewicza „Przypatrując się pewnej fotografii. Miejsce chłopów w polskiej historii, społeczeństwie i kulturze” w XIV Liceum Ogólnokształcącym im. Kazimierza Wielkiego w Poznaniu, 30 września 2022. LINK
• Panel „Chłopskie genealogie, wiejskie imaginaria:  kontynuacje, transfiguracje i rewizje wiejsko-chłopskiego dziedzictwa” na IV Zjeździe Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego: „Przyszłości kultury. Genealogie, imaginaria, działania” we Wrocławiu, pomysł, organizacja i moderowanie panelu: Jan Wasiewicz, 16 września 2022. LINK
• Wykład Pawła Wiktora Rysia „Podziały społeczne a kategoria »rasy« w twórczości Henryka Sienkiewicza” w cyklu „Czy Polacy są biali? Polskie tożsamości i kwestia rasy”, organizator: Pracownia Pytań Granicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 9 maja 2022. LINK
• Debata „Śmietnik historii” w Teatrze Współczesnym w Szczecinie zorganizowana w ramach współtworzonego przez Teatr Powszechny w Warszawie Forum Przyszłości Kultury. W debacie wzięli udział: Elżbieta Janicka, Dorota Kowalewska, Daniel Rycharski oraz Jan Wasiewicz, 26 kwietnia 2022. LINK
• Referat Jana Wasiewicza „Zwrot ludowy w polskiej  debacie publicznej, humanistyce, kulturze i sztuce” na  kolokwium doktoranckim w Szkole Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 25 kwietnia 2022. LINK

podcasty/ nagrania

Dr Paweł Wiktor Ryś w audycji radiowej „Dwójki” poświęconej Henrykowi Sienkiewiczowi

„Rasizm klasowy i szlachecki protorasizm stanowy u Henryka Sienkiewicza”. Dr Paweł Wiktor Ryś w podcaście z cyklu „Genealogie Peryferyjnej Białości”

Prof. Jan Wasiewicz o „kolonialnej sytuacji” chłopów w Polsce międzywojennej w audycji Radia TOK FM

Dr Paweł Wiktor Ryś o teoretykach rasizmu klasowego w audycji Radia TOK FM

Dr Jan Wasiewicz o wozach Drzymałów w audycjach Radia TOK FM

Dr Jan Wasiewicz o genderowych aspektach pańszczyzny. Rozmowa na portalu Wszechnica.org.pl

Rozmowa z dr Janem Wasiewiczem o formatowaniu pamięci o pańszczyźnie. Portal Wszechnica.org

Dr Jan Wasiewicz o losie polskich chłopów w audycji Radia TOK FM

Dr Jan Wasiewicz o pamięci pierwszego powstania ludowego na ziemiach polskich w TOK FM